Edward Karolczuk


O Edward Karolczuk

Ur. w 1955, doktor nauk humanistycznych. Interesuje się problemami teorii polityki, historii najnowszej i społeczno­‑politycznych skutków transformacji. Publikował m.in. na łamach "Dziś", "Zdania", "Nowej Krytyki", "Przeglądu". Opublikował książki O wrogu - szkice filozoficzno-historyczne (2010) i "Nagie życie" ofiar wyzysku pracy i wojny (2016).


„Widmo krąży nad Europą, widmo komunizmu” – pisali w opublikowanym w 1848 roku Manifeście Partii Komunistycznej K. Marks i F. Engels. „Gdzie jest taka partia opozycyjna, która by nie była okrzyczana za komunistyczną przez swych przeciwników będących u władzy? – kpili. – Gdzie jest taka partia opozycyjna, która by z […]

Widmo komunizmu, widmo liberalizmu…


1
Zwolennicy neoliberalizmu w krajach posocjalistycznych jako jedną z największych swoich zasług przedstawiają zniesienie cenzury, która była rzekomo immanentnie związana z totalitaryzmem. Likwidacja jej miała zapewnić warunki do budowy społeczeństwa obywatelskiego, korzystania przez obywateli z wolności słowa i rozwoju demokracji. Tematyzacja dyskursu społecznego sprawia, że nie dopuszcza się nawet myśli o […]

Odnowiona cenzura: o przemilczaniu i szumie informacyjnym


Istota stanu wyjątkowego Wprowadzenie stanu wyjątkowego daje możliwość zastosowania środków przemocy państwowej do walki z wrogiem. Porządek konstytucyjny ulega wówczas zawieszeniu, a uprawnienia władz wojskowych zostają rozszerzone na strefę cywilną. Zastopowaniu ulega trójpodział władzy. Władza wykonawcza otrzymuje nieograniczone pełnomocnictwa, niezbędne do likwidacji chaosu i niebezpieczeństwa. Rola parlamentu zaczyna ograniczać się […]

Stan wyjątkowy a demokracja



Globalizacja jest naturalną tendencją, towarzyszącą całej historii ludzkości. Jednak na progu trzeciego tysiąclecia naszej ery, przyjęła ona zasadniczo nowe cechy, stała się jednym z wiodących czynników rozwoju społecznego, wywierając jednocześnie głęboki wpływ na wszystkie sfery życia społecznego. Zadecydowała o rozwoju takich samych lub bardzo podobnych zjawisk i procesów społeczno-ekonomicznych w […]

Globalizacja a dług publiczny


(na marginesie książki Jerzego Kochana pt. „Socjalizm” [1]) Kiedy neoliberalni filozofowie, politycy i dziennikarze pocą się nad tym, aby wmówić społeczeństwu, że historia walki o obalenie kapitalizmu dobiegła kresu i nie ma potrzeby rozwoju przeciwnej mu filozofii, ukazała się książka Jerzego Kochana pt. Socjalizm. Słowo to na pracowników IPN działa jak […]

O socjalizmie w nowej perspektywie


W procesie rewolucji przemysłowej ujawniły i zaostrzyły się sprzeczności nie tylko między pracą i kapitałem, proletariatem i burżuazją, ale również między kapitałem a drobnymi wytwórcami, których rozwój kapitalizmu nieuchronnie niszczył w walce konkurencyjnej. Drobni właściciele prywatni podjęli heroiczną i pełną wyrzeczeń walkę w obronie swojej własności i stanowisk pracy, a […]

Społeczno-ekonomiczna koncepcja własności a ruch spółdzielczy



3
Wielu ludzi sądzi, że dług publiczny jest długiem nas wszystkich. Są oni przekonani, iż wszyscy ponosimy jednakową odpowiedzialność za jego powstanie oraz odnosimy podobne korzyści lub straty w związku z jego istnieniem. Tak jednak nigdy nie było. Dług publiczny nie jest zjawiskiem wiecznym, ani niezmiennym w swej genezie i strukturze. Warto przypomnieć, co na ten temat sądzili Karol […]

Marks, dług publiczny i neoliberalizm


Posiadanie przez dane społeczeństwo rozbudowanej domeny publicznej jest miarą jego swoistej infrastruktury demokratyczności. August Friedrich von Hayek (1899-1992), uznawany za głównego ideologa neoliberalizmu, rozróżniał gospodarkę pojmowaną jako organizacja, w której ludzie postępują planowo, by osiągać wyznaczone cele, oraz system rynkowy, będący porządkiem spontanicznym, nie pozwalającym realizować celów stojących wyżej w hierarchii przed mniej ważnymi. Wszelka ingerencja […]

Prywatyzacja demokracji


Globalizacja jest na ustach wielu, często jednak nie mówi się o jej imperialistycznym jądrze. Wbrew tezom o jedności i „globalnej wiosce”, globalizacja zakłada w sobie dominację, nacjonalizm, rasizm i pogardę dla innych ludzi, zwłaszcza słabszych. Gdy polskich żołnierzy oblewa krwawy pot przy wprowadzaniu demokracji w Afganistanie, w Polsce ukazała się książka Neoliberalizm przed trybunałem pod redakcją Alfreda […]

O istocie i mechanizmie zwycięstwa globalizacji



Ekonomiści dominującego nurtu przedstawiają liberalizm gospodarczy jako triumf idei wolności i sprawiedliwości społecznej. Tymczasem następuje żywiołowa degradacja środowiska naturalnego, rabunkowe wyczerpywanie zasobów naturalnych ziemi, wzrost nierówności społecznych, marginalizacja znacznych grup społecznych, poczucie niepewności jutra. Zwiększył się dystans między bogatymi i biednymi, zanieczyszczeniu uległy morza i powietrze, wzmaga się chaos klimatyczny. To, co przedstawiano […]

Współczesne paradoksy


Zdaniem Michaela Hardta i Antonia Negriego, problematyczne nie jest to, dlaczego ludzie się buntują, lecz to, dlaczego się nie buntują. „Dzisiaj pierwszym pytaniem filozofii politycznej jest nie czy, ani nawet dlaczego, dojdzie do oporu i buntu, lecz raczej: jak określić wroga, przeciwko któremu należy się zbuntować? Często bowiem to właśnie […]

Bunt i „po-buncie” (rewolucja?) w Imperium


Globalizacja zadecydowała o kształcie tzw. transformacji ustrojowej w krajach postsocjalistycznych, nie dając gwarancji, że podążając wytyczonym torem osiągną dobrobyt centrów. Wszystkie kraje postkolonialne, niezależnie od tego, czy odzyskały niepodległość w pierwszej połowie XIX w. czy na przełomie lat 50 i 60-tych XX w., o ile próbowały realizować modernizację doganiającą metropolie, […]

Globalizacja a transformacja