Publikacje


Skrótowe z konieczności przedstawienie stosunku Marksa do religii nie sposób rozpocząć inaczej niż od przywołania, cieszącej się równie wielką sławą jak hasło „Proletariusze wszystkich krajów, łączcie się!”, jego słynnej frazy „religia jest opium ludu”1. Marks użył tę formułę zaledwie jednorazowo i to w tekście, w którym nader skromne rozważania o […]

Komunizm a religia. Religia jako „opium”, czyli krytyka krytyki religii


1. W krainie przebierańców Już grubo przed falą strajków w sierpniu 1980 r., a potem w dekadzie lat osiemdziesiątych, zauważałem co raz ze zdumieniem, że gdyby zza ziemskich światów przybył do naszej krainy pasjonat, znający jej historię, doznałby przeżyć niebywałych. Zauważyłby, że żyją w niej ci, którzy dawno zmarli. Czasy […]

Legenda Starej Polski


3
Wielu ludzi sądzi, że dług publiczny jest długiem nas wszystkich. Są oni przekonani, iż wszyscy ponosimy jednakową odpowiedzialność za jego powstanie oraz odnosimy podobne korzyści lub straty w związku z jego istnieniem. Tak jednak nigdy nie było. Dług publiczny nie jest zjawiskiem wiecznym, ani niezmiennym w swej genezie i strukturze. Warto przypomnieć, co na ten temat sądzili Karol […]

Marks, dług publiczny i neoliberalizm




Posiadanie przez dane społeczeństwo rozbudowanej domeny publicznej jest miarą jego swoistej infrastruktury demokratyczności. August Friedrich von Hayek (1899-1992), uznawany za głównego ideologa neoliberalizmu, rozróżniał gospodarkę pojmowaną jako organizacja, w której ludzie postępują planowo, by osiągać wyznaczone cele, oraz system rynkowy, będący porządkiem spontanicznym, nie pozwalającym realizować celów stojących wyżej w hierarchii przed mniej ważnymi. Wszelka ingerencja […]

Prywatyzacja demokracji


Tradycyjnie poglądy komunistyczne czy socjalistyczne, także w powstających od XVI wieku utopijnych wizjach społeczeństwa komunistycznego, stanowiły krytykę pieniądza, prywatnej własności, wyzysku, bogactwa, niesprawiedliwości społecznej, poniżenia ludzkiej godności czy dyktatorskiej władzy. Jednak współcześnie socjalizm i komunizm nie łączą się z, będącymi formą protestu intelektualnego i społecznego, ideami i koncepcjami społecznymi osiemnasto- […]

Komunizm jako protest



I.1 Widmem wywołanym przez wszechobecność konsumpcji w społeczeństwie późno-kapitalistycznym, w kapitalizmie doby alterglobalizmu, nie jest widmo rewolucji i komunizmu, lecz raczej widmo zniewolenia i ubezwłasnowolnienia homo sapiens spontaniczną instrumentalizacją własnego ciała i własnego życia w pogoni za realizacją misji konsumenta. Oczywiście prawdziwy konsument jest nienasycony i żądny nowych wrażeń, a […]

Konsumpcja: Między terroryzmem a znawstwem


My, Polacy, my, polska lewica, mamy wobec Paryża trochę nieczyste sumienie… Nie przez rok 1968. Chodzi mi raczej o okrzyk Brunona Jasieńskiego „Palę Paryż!”. Z tą świadomością zatytułowałem swoje wystąpienie1: trzy razy Paryż. Paryż po raz pierwszy Najważniejsze jest to, że Paryż roku 1968, Paryż w maju 1968 roku to: […]

Trzy razy Paryż


Kolejne przypływy antysemityzmu, szczególnej formy społecznej dyskryminacji, wskazują na aktualność kwestii żydowskiej. Problem żydowski jest w istocie problemem antyżydowskim, czerpiącym swe źródło z antysemityzmu, a nie z samego fakcie realnego istnienia Żydów i ich konkretnych zachowań społecznych. Zarówno dla Marksa jak i Sartre’a kwestia żydowska jest kwestią społeczną, bowiem w […]

W kwestii żydowskiej: Marks i Sartre



Tytułowe zawołanie świadomie nawiązuje do pierwszych zdań Manifestu Partii Komunistycznej Karola Marksa i Fryderyka Engelsa, które warto przytoczyć gwoli przypomnienia jako punkt odniesienia dla opisu pewnego fragmentu sytuacji ideologicznej i politycznej w naszym pięknym kraju ojczystym. Tym bardziej że przy tej okazji warto odnotować ukazanie się nowego wydania Manifestu…, który […]

Widmo komunizmu krąży po Polsce


I1 Sformułowane w tytule pytanie jest prostym paradoksem mającym zwrócić uwagę na co najmniej dwoistość występowania utopii w tradycji europejskiej i poddać w wątpliwość oczywistą wydawałoby się tożsamość utopii z sobą samą. Czymże jest bowiem utopia w naszym spraktycyzowanym świecie? Niczym innym jak zaprzeczeniem realizmu, skuteczności, szans na realizację, zdrowego […]

Czy utopia jest utopią?


„Kapitalizm ludowy” – upowszechnianie własności prywatnej Nie wdając się w niuanse historycznej genezy doktryny i pojęcia „kapitalizm ludowy”, abstrahując od różnych treści społeczno-ekonomicznych, kryjących się za tym pojęciem we współczesnych sporach ideowo-politycznych, dla potrzeb niniejszego studium przyjmuję najprostsze rozumienie. „Kapitalizm ludowy” – rzadko głoszony jako całościowy program, częściej – jako […]

Kapitalizm ludowy w Polsce – studium przypadków