Kryzys kapitalizmu


Od czasu wybuchu epidemii koronawirusa, niemal wszystkie teksty i wypowiedzi zaczynają się od stwierdzenia, że świat nie będzie już taki sam. Porównywanie epidemii z I czy II wojną światową odzwierciedla przekonanie, że w ślad za koronawirusem zamanifestują się warunki sprzyjające zmianie świadomości społecznej. To z kolei umożliwi radykalizację owej świadomości […]

Bieżąca sytuacja a szanse lewicy


Historia przyśpiesza. Polityka wdziera się bezpośrednio w obszar teorii i poznania naukowego. Już nie tylko za pośrednictwem mniej lub bardziej zapośredniczonych metod oddziaływania administracyjnego czy ekonomicznego. Policja wkracza na konferencję naukową z prokuratorskim poleceniem sprawdzania na terenie uniwersytetu, czy nie ma tam propagowania praktyk totalitarnych. Wkraczanie Policji na uczelnie i […]

Aresztować filozofię?


Istnieje sporo niejasności co do marksistowskich kategorii ekonomicznych. A przecież do popularności i siły wczesnego ruchu robotniczego przyczyniła się przede wszystkim jasność teorii stworzonej przez K. Marksa. Teoria ta jasno i klarownie ukazywała mechanizm wyzysku, dając robotnikom i działaczom robotniczym decydujący atut w ich walce bieżącej i w dyskusjach ideologicznych […]

Nowe „Kto z czego żyje” potrzebne od zaraz (W 201. ...



1
Mojej żonie Alinie Róży Dyskutując o ideałach społecznych lewicy, nie sposób pominąć tak ważnej pracy teoretycznej w jej dziejach jak Manifest Partii Komunistycznej napisany przez Karola Marksa i Fryderyka Engelsa w połowie XIX wieku, który na długie lata określił linię programową ruchu robotniczego. Pokazał on, że ideały społeczne generalnie uwarunkowane […]

„Manifest Partii Komunistycznej” a komunizm


Wstęp Zdając sobie sprawę z historycznej zmienności treści pojęcia „liberalna demokracja”, dla potrzeb niniejszej analizy przyjmuję takie jej rozumienie, które odnosi się do „liberalnego projektu” organizacji życia społecznego na podstawie dwóch podstawowych zbiorów zasad: (1) organizacji działalności gospodarczej w warunkach wolnego rynku i wolnej konkurencji („zasady wolnorynkowego kapitalizmu” lub „ […]

Dylematy i iluzje liberalnej demokracji


Ekonomiści głównego nurtu jako „teoretycy” gospodarki rynkowej, choć przyznają sobie nagrody im. Alfreda Nobla, pełnią funkcje ideologiczne. Prawdziwość wygłaszanych tez nie jest ich celem głównym. Podtrzymują wiarę w istnienie świata, w którym władzę sprawuje rynek, Lewiatan pożera dochody społeczeństwa, a błogosławionymi są cudotwórcy miejsc pracy. Stali się drobnomieszczańskimi usługodawcami dla […]

Ideologia w kominiarce, czyli nędza ekonomii głównego nurtu




Istota stanu wyjątkowego Wprowadzenie stanu wyjątkowego daje możliwość zastosowania środków przemocy państwowej do walki z wrogiem. Porządek konstytucyjny ulega wówczas zawieszeniu, a uprawnienia władz wojskowych zostają rozszerzone na strefę cywilną. Zastopowaniu ulega trójpodział władzy. Władza wykonawcza otrzymuje nieograniczone pełnomocnictwa, niezbędne do likwidacji chaosu i niebezpieczeństwa. Rola parlamentu zaczyna ograniczać się […]

Stan wyjątkowy a demokracja


Globalizacja jest naturalną tendencją, towarzyszącą całej historii ludzkości. Jednak na progu trzeciego tysiąclecia naszej ery, przyjęła ona zasadniczo nowe cechy, stała się jednym z wiodących czynników rozwoju społecznego, wywierając jednocześnie głęboki wpływ na wszystkie sfery życia społecznego. Zadecydowała o rozwoju takich samych lub bardzo podobnych zjawisk i procesów społeczno-ekonomicznych w […]

Globalizacja a dług publiczny



W procesie rewolucji przemysłowej ujawniły i zaostrzyły się sprzeczności nie tylko między pracą i kapitałem, proletariatem i burżuazją, ale również między kapitałem a drobnymi wytwórcami, których rozwój kapitalizmu nieuchronnie niszczył w walce konkurencyjnej. Drobni właściciele prywatni podjęli heroiczną i pełną wyrzeczeń walkę w obronie swojej własności i stanowisk pracy, a […]

Społeczno-ekonomiczna koncepcja własności a ruch spółdzielczy


System ochrony zdrowia korumpuje lekarzy i pacjentów Żywe są obawy o stan systemu ochrony zdrowia. Jego reformatorzy wierzą w zbawcze skutki komercjalizacji i prywatyzacji. Rynek traktowany jest przez nich jako społeczno-ekonomiczne urządzenie samoregulujące, które działa – wedle słów prof. Leszka Balcerowicza – przez zaburzenia. Jednak zaburzenia rynkowe w ratowaniu zdrowia […]

Szpitale w pogoni za zyskiem


Profesorowi Mariuszowi Gulczyńskiemu z szacunkiem, sympatią i nostalgią… 1. Uwagi wstępne 1.1 W niniejszym eseju stawiam sobie kilka celów. Przede wszystkim, zamierzam uzasadnić tezę zasugerowaną w jego tytule: socjalizm XXI wieku jest problemem. Pokazać też pragnę, że jest on problemem złożonym, a więc – w istocie – całym kompleksem problemów […]

Problem socjalizmu XXI wieku